Read and answer the questions

Text 1

Once a sailor went ashore on the coast of South America. He had a number of blue woollen caps with him, which he wanted to sell. On his way to the town some distance from the coast, he had to pass through a forest in which there were great numbers of monkeys. At noon, with the sun directly overhead and the heat intense, the sailor decided to take a rest. He lay down under the shade of a large tree, took one of the caps, put it on his head, and soon fell asleep.

When he awoke, he found, to his surprise, that the caps were all gone! Soon he heard a loud noise among the thick branches above him, and he looked up. He saw the trees alive with monkeys, and on the head of each monkey was a blue woollen cap! The monkey had watched his actions, had stolen his caps while he slept and had put them on, and now they did not pay any attention to his shouts.

When the sailor saw that he could not get his caps back, he pulled off the one that he had on his head and threw it on the ground, crying out, “If you want to keep the rest, you may take this one too!” To his great surprise, the little animals did the same. Each took the cap off its head and threw it on the ground. The sailor got his caps back and went away in triumph.

1. There were a lot of monkeys.

a) at some distance from the forest

b) in the wood not very far from the coast

c) on the coast of South America

2. What did the sailor decide to do at noon?

a) to try on one of the woollen caps

b) to take off his cap as it was very hot

c) to lie down and rest

3. What did the sailor see when he woke up?

a) The monkeys were wearing his caps.

b) His companions had all gone.

c) There were a lot of birds singing in the trees.

4. Seeing that he could not take the caps back, the sailor

a) sat down and began to cry

b) thought that it was a funny sight and laughed heartily

c) thought that he could never have the caps back

5. What did the little monkeys do?

a) They repeated the sailor’s actions.

b) They were touched by the sailor’s tears and returned the caps.

c) They took the cap off the sailor’s head.

9-րդ՝ շտկողական

  1. Գոյական․ գոյականի հատկանիշները։
  2. Գոյականի հոգնակի թվի կազմությունը։
  3. Գոյականի հոլովն ու հոլովումը։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

  1. Կազմիր տրված բառերի հոգնակիները, բացատրիր, թե որ կանոնի համաձայն են կազմված.
    տեսաշար — տեսաշարներ, ծաղկանախշ — ծաղկանախշեր, շարասյուն — շարասյուներ, ձկնկուլ — ձկնկուլներ, օրինագիծ — օրինագծեր , ժանր — ժանրեր, թագակիր — թագակիրներ, խաչքար — խաչքարեր, վագր — վագրեր, համերգաշար — համերգաշարեր, թռչնաբույն — թռչնաբներ, մեծատուն — մեծատուններ, մեծատառ — մեծատառեր, անասնակեր — անասնակերեր, լրագիր — լրագրեր, որսաշուն — որսաշներ, հավատարմագիր — հավատարմագրեր, մարզատոն — մարզատոներ, ուղեցույց — ուղեցույցներ, հիվանդայց — հիվանդայցներ, մենապար — մենապարներ, մեկնակետ — մեկնակետներ, գիսաստղ — գիսաստղեր, ճամեզր — ճամեզրներ, հաղորդալար — հաղորդալարեր, զորացույց — զորացույցներ, նավթամուղ — նավթամղեր, ծիսակարգ — ծիսակարգեր, հետնախորշ — հետնախորշներ, կամարասյուն — կամարասյուներ, մաքսանենգ — մաքսանենգնր, ջրէջք — ջրէջքներ։
  2.  Գտիր տրված նախադասություններում գոյականները. որոշիր հոլովն ու հոլովումը։
    Պետրոսին — տրական հարկավոր էր մի ծածկ — ուղղականն անձրևից — բացառական պատսպարվելու համար։
    Նրա գրասենյակի — սեռական ողջ կահ-կրասին — ուղղական մի խարխուլ սեղան — ուղղական էր։
    Սենյակի — սեռական անկյունում մի ավել — ուղղական կար, որ անգործածելի լինելու պատճառով դարձել էր սարդի — սեռական բույն — ուղղական։
    Հանկարծ մրրկաշունչ կայծակը — ուղղական չոր ճայթյունով — գործական բախվեց ժայռին — տարրական, շպրտվեց մի կողմ և թաղվեց գետնում — նրգոյական։

Հայերենի հոլովները։ Հայերենը ունի 7 հոլով

ուղղական — ով, ովքեր, ինչ, ինչեր

սռական — ում, ինչի, ինչերի

տարրական — ում, ինչի(ն), ինչերի(ն)

հայցական — ում, ինչը, ինչերը

բացառական — ումից, ինչից, ինչերից

գործիյական — ումով, ինչով, ինչերով

ներգոյական — ինչում, ինչերում

Հայոց լեզու, 9-րդ դասարան

«Էնքա՜ն ասելիք կա, որ ոչ մի լեզվով չես ասի» նախադասությունը «Նռնենիներ» պատմվածքից է, փորձի՜ր գրել սեփական մտքերը դրա վերաբերյալ։

Կրնում ենք Մակբայ, կապ խոսքի մասերը։

Մակբայը ցույց է տալիս գործողության հատկանիշ և հատկանիշի հատկանիշ։

Պատասխանում են «ե՞րբ», «որտե՞ղ», «ինչու՞», «ինչպե՞ս» հարցերին։

Տեղի մակբայ —  ցույց է տալիս գործողության կատարման տեղը։ Պատասխանում է ու՞ր, որտե՞ղ, որտեղի՞ց հարցերին։ Օր.` Նժույգի դեմ դիմաց  ոստոստում էր մտրուկը։

Ժամանակի մակբայ —  ցույց է տալիս գործողության կատարման ժամանակը։ Պատասխանում է ե՞րբ, երբվանի՞ց հարցերին։ Օր.` Նրանք գիշեր-ցերեկ աշխատում էին առաջադրանքը լիովին կատարելու համար։

Ձևի մակբայ — ցույց է տալիս գործողության կատարման ձևը։ Պատասխանում է ինչպե՞ս հարցին։  Կազմվում են -աբար, -ապես, -որեն, -ովին, -ովի, -ակի մակբայակերտ ածանցների օգնությամբ։ Օր.`Մեղմաբար փչում էր աշնան սառը քամին։

Չափ ու քանակի մակբայ — ցույց է տալիս գործողության կատարման չափն ու քանակը։ Պատասխանում է ինչքա՞ն, որքա՞ն, ի՞նչ չափ, ո՞ր չափ հարցերին։  Օր.` Նրանց ձայնը քիչ-քիչ մարեց։

Տեղի մակբայ: –  ամենուր, ամենուրեք, այլուր, դռնեդուռ, սարեսար, քարեքար, պատեպատ, գյուղից գյուղ, քաղաքից քաղաք, երկրից երկիր, սարն ի վեր, պատն ի վար, դեմ դիմաց, դեմ հադիման, դեմ առ դեմ, դեմ ու դեմ և այլն:

Ժամանակի մակբայ: –  հիմա, հետո, արդեն, վաղուց, էգուց, վաղը, միշտ, ընդմիշտ, հուր-հավիտյան, հավետ, հավերժ, հավիտյան, երբեք, երբեմն, առմիշտ, ժամանակ առ ժամանակ, ժամ առ ժամ, տարեցտարի, ամսեամիս, տակավին, շարունակ, դեռ և այլն:

Ձևի մակբայ: – կամաց, դանդաղ, հանգիստ, կամաց-կամաց, արագ, արագ-արագ, հերոսաբար, եղբայրաբար, քաջաբար, ինքնաբերաբար, մեղմորեն, կատաղորեն, լրջորեն, խենթորեն, շեշտակի, մասնակի, ուղղակի, թեթևակի, ընկերովի, հանովի, դնովի, տնովի, տեղովի, ազգովի իսկապես, կատարելապես, քաջապես, իրապես և այլն:

Չափ ու քանակի մակբայ: –  շատ, քիչ, շատ-շատ, քիչ-քիչ, ամբողջովին, լիովին, մասամբ, լրիվ, փոքր-ինչ և այլն:

Կապ

Կապերն արտահայտում են հոլովական իմաստներ՝ կատարելով հոլովական վերջավորությունների դեր: Օրինակ՝ դրված է սեղանին ասելու փոխարեն կարող ենք ասել նաև՝ դրված է սեղանի վրա::

Կապեր են՝ առանց, դեպի, մինչև, հանուն, նախքան, չնայած, ըստ, հօգուտ,առթիվ, զատ, համար, հանդերձ, հանդեպ, մասին, միջև, մեջ, վրա, տակ, դիմաց, մասին, բացի․․․

Կապվող բառից առաջ դրվող կապերը կոչվում են նախադրություններ։ Դրանցից են՝ առանց, դեպի, իբրև, մինչև, հանուն, հանձին, հանձինս,  նախքան, չնայած, ըստ, ի, հօգուտ (սխալ է ի օգուտ ձևը) և այլն, օրինակ՝ առանց ընկերների, նախքան երգելը, մինչև դպրոց։


  Կապակցվող բառերից հետո դրվող կապերը կոչվում են հետադրություններ։ Դրանցից են՝ առթիվ, զատ, համար, հանդերձ, հանդեպ, մասին, միջև, ներքո, մեջ, վրա, տակ, նկատմամբ, վերաբերյալ, փոխարեն, մոտ, չափ, նման, դիմաց և այլն, օրինակ՝  հայրենիքի համար, սեղանի մոտ, հերոսի նման
։


  Այն կապերը, որոնք կարող են դրվել  կապակցվող բառերից թե՛ առաջ, թե՛ հետո, կոչվում են երկդրություններ, օրինակ՝ բացի, անկախ, շնորհիվ, համաձայն, հակառակ  և այլն։

  1. Նշիր կապերի հետ գործածված դերանվանական սխալ ձևերը և ուղղիր դրանք:

Մեր համար —մեզ համար ,

իրեն հետ — իր հետ,

մեր պես — մեզ պես,

ձեր նման — ձեզ նման,

իրեն փոխարեն — իր փոխարեն,

քեզ մոտից — քո մոտից,

քո նման — քեզ նման,

իմ մոտ — ինձ մոտ,

իմ վրա — ինձ վրա,

իմ մոտով — ինձ մոտով,

ձեր մոտ — ձեզ մոտ,

իմ համար — ինձ համար:


    2. Յուրաքանչյուր շարքում գտնե՛լ կապը։


1. երբ, բացի, որովհետև, այնտեղ
2. մտերմորեն, ամենուրեք, դեպի, ստեպ-ստեպ
3. վրա, որևէ, և, մյուս
4. ինչու, յուրաքանչյուր, մասին, մասամբ
5. հանուն, անուն, այնքան, սույն:

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն ենխոսքի մասեր․
    ա. ածական, մակբայ, ենթակա, բայ
    բ. որոշիչ, դերանուն, գոյական, վերաբերական
    գ. մակդիր, ածանց, թվական, հոլովում
    դ. դերանուն, կապ, ձայնարկություն, շաղկապ
  2. 2. Ո՞ր շարքում չկա որևէ խոսքիմաս․
    ա. բայ, կապ, վերաբերական
    բ. խնդիր, ստորոգյալ, առում
    գ. մակբայ, ձայնարկություն, շաղկապ
    դ. գոյական, թվական, դերանուն
  3. Ո՞րն է խոսքի մաս․
    ա. հոլով
    բ. դերբայ
    գ. ածական
    դ. խոնարհում
  4. 4. Ո՞րը խոսքի մաս չէ․
    ա. կոչական
    բ. շաղկապ
    գ. ձայնարկություն
    դ. ածական
  5. ԳՈՅԱԿԱՆ ԱՆՈՒՆ
  6. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն ենգոյականներ․
    ա. վերելակ, հնչուն, փչակ
    բ. շեշտակի, հանք, հնչուն
    գ. արցունք, հայուհի, վայրէջք,
    դ. ուղղակի, փափկասուն, փախուստ
  7. Ո՞ր շարքում են միայնգոյականներ․

ա. սեր, սիրելի, տիկին
բ. օր, անձրև, գինի
գ. ատաղձ, գուղձ, ցնծագին
դ. ջուր, ծորակ, ջրառատ

  1. Ո՞ր շարքում չկա գոյական․

ա. հին, հագուստ, դարպաս
բ. վնասվածք, հարգելի, տնական
գ. սեղան, ծովային, ծարավել
դ. գեղեցիկ, գրքային, ամպամած

8. Ո՞ր շարքում չկա գոյական․

ա. հայելի, նազելի, գովելի
բ. վնասվածք, հնչեղ, վայրենի
գ. բազկերակ, կանացի, հյուսն
դ. մայրենի, դյուցազնական, կանաչ

  1. Ո՞ր բառը գոյական չէ․

ա. գեղջուկ
բ. դպրոցական
գ. հյութալի
դ. սեր

  1. Ո՞ր բառն է գոյական․

ա. կտրիչ
բ. քննիչ
գ. հուզիչ
դ. դյութիչ

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր գոյականներըկարող են գործածվել նաևորպես հատուկ գոյական․
  2. կաշի, տոպրակ, վահան
    2. կթղա, գուղձ, մարզպետ
    3. ռազմիկ, աստղիկ, վրեժ
    4. վարուժան, երեխա, մանուկ12. Ո՞ր շարքի բոլորգոյականները կարող ենգործածվել նաև որպես հատուկգոյական․

1․ծաղիկ, փայլակ, շանթ
2. տղա, պատանի, համեստ
3. շուշան, ցորեն, կահույք
4. հայրենիք, տապան, ծիծեռնակ

13. Ո՞ր շարքի բոլոր գոյականներըկարող են գործածվել նաև որպեսհատուկ գոյական․

1․ վասակ, առյուծ, մհեր
2. տիկին, տիրուհի, ազատուհի
3. համբարձում, համեստ, հեղինե
4. հուսիկ, վարազ, որսորդ

  1. Ո՞ր բառը գոյական չէ․

ա. մերսող
բ. գրող
գ. դող
դ. հոսող

  1. Ո՞ր բառը գոյական չէ․

ա. հուզիչ
բ. սուլիչ
գ. վարիչ
դ. գրիչ

  1. Ո՞ր բառը գոյական չէ․

ա․կոշկեղեն
բ․ հողեղեն
գ․խմորեղեն
դ․զարդեղեն

  1. Ո՞ր բառը գոյական չէ․

ա․աստղ
բ․ավագ
գ․աղավնյակ
դ․պատվիրակ

ԳՈՅԱԿԱՆԻ ԹԻՎԸ

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերիհոգնակին է կազմվում —երվերջավորությամբ․1․հանքափոր, ուղեգիր, քարակույտ, պարերգ
    2․հանքափոր, հեռագիր,նստացույց, ամպակույտ,
    3․աղբակույտ, մանկագիր, հեռուստացույց, լրահոս
    4․մեծատուն, ձեռագիր, դրոշմանիշ, խմբերգ

19․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի հոգնակին է կազմվում -եր վերջավորությամբ․

1․հանածո, լրաբեր, ծառուղի, նորահարս
2․ծառատունկ, ափսե, գրիչ, արկղ
3․վագր, տերտեր, բարձունք, աղեցույց
4․գամփռ, գիրք, լրագիր, խմբերգ

20․Ո՞ր պնդումն է սխալ․

1․Գոյականն ունի եզակի և հոգնակի թիվ։
2․Գոյականի հոգնակի թիվը կազմվում է եր, ներ վերջավորությամբ:
3․Բազմավանկ գոյականների հոգնակին կազմվում է միայն ներ-ով:
4․Գինի բառը սովորական իմաստով հոգնակի թիվ չունի:

21․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերիհոգնակին է կազմվում ներ—ով․

1․համաձուլվածք, սարահարթ, ազդ, ուղեցույց
2․վիպասք, հազարապետ, բարձունք, շուրջկալ
3․գործատու, վիպագիր, մեծատուն, վարձակալ
4․տերտեր, թթվություն, վագր, հարկատու

22․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերիհոգնակին է կազմվում ներ—ով․

1․ձեռագիր, հորեղբայր, մորաքույր, հացթուխ
2․կոշկակար, սպա, ծովեզր, զգեստ
3․սերունդ, ճամփա, հարս, նկար
4․նեգր, տնկի, ծունկ, եզ

  1. Ո՞ր բառի հոգնակին չիկազմվում —ներ—ով
  2. 1.սպի
    2. ազդր
    3. շտաբ
    4. ծրար
  3. Ո՞ր բառի հոգնակին չիկազմվում ներ—ով․
  4. 1.հոգս
    2. նկար
    3. վրան
    4. մեծատուն25
     Փակագծերում տրվածբառերից ընտրել ճիշտը․

1․Դոնբասի ածխահանքի (հանքափորերը, հանքափորները) գործադուլ են անում:
2. Եղբայրս (ակնոցների, ակնոցի) ապակին խնամքով է սրբում:
3. Հայ ժողովրդի (դուստրերը, դուստրները) օժտված են աշխատասիրությամբ:
4. (Վիպագրերը, վիպագիրներ) մեզ են ներկայացնում մեր ժողովրդի անցյալը:

26․Նշվածներից ո՞րը հոլովի տեսակչէ․

  1. գործիական
    2. տրական
    3. ներգործական
    4. սեռական
  2. Ո՞ր նախադասության մեջուղղական հոլովով դրվածանդամ կա․
  3. Արևածագը դիմավորեցինք քաղաքից դուրս:
    2. Արևածագ բառը գրվում է և-ով:
    3. Արևածագը փրկության հույս բերեց նավաբեկյալներին:
    4. Մենք սպասում էինք քեզ, արևածագ:
  4. Ո՞ր շարքում արտաքինհոլովման բառ չկա․

ա. օր, ձուկ, հայր, սյուն
բ․ձուկ, մուկ, եզ, առու
գ․երեխա, հարսնաքույր, ձմեռ, գարի
դ․տուն, եղբայր, ձյուն, նախահայր

  1. Հոլովման ո՞ր ձևն է սխալ․ 1. ձիու
    2. արյամբ
    3. տատու
    4. շարժման

Assignments for 02.02.26

Revision of all tenses ex-es1,2. 3,4
Mixed Tenses

1)

  1. Is going
  2. Is carrying
  3. Is
  4. Puts, Is wearing
  5. Is taking, Is raining

2)

  1. Woke up, had already prepared
  2. Went, had invited
  3. Had heard, went, called
  4. Started, had already learned
  5. Had already typed, crashed
  6. Arrived, had died
  7. Had never thought
  8. Had known, met
  9. Didn’t know, had told
  10. Had been cloudy, began

3)

  1. Had just finished
    1. Moved
  2. Was
  3. I haven’t been
  4. Have already
  5. Went
  6. Haven’t bought
  7. Did they spend
  8. Have you ever seen

4)

  1. Welcomed, asked
  2. Broke, had to
  3. Were swimming, were sunbathing
  4. Came, looked, told
  5. Was preparing, were collecting
  6. Were having, were running
  7. Turned, went

New_English_File_Intermediate
Vocabulary. Education slide 151 ex-es 1,2,3,4

1.)

  1. About
  2. Forties
  3. Mid
  4. Late
  5. Early

2.)

  1. A
  2. C
  3. B

3.)

  1. E
  2. A
  3. G
  4. B
  5. C
  6. F
  7. D

4.)

  1. +, B
  2. +, W
  3. +, B
  4. +, M
  5. -, B
  6. +, B
  7. -, B

Թեստ 

1․Ի՞նչ արդյունք է տալիս մեյոզի ավարտը։
ա) Երկու դիպլոիդ բջիջ
բ) Չորս հապլոիդ բջիջ 
գ) Մի հապլոիդ բջիջ
դ) Չորս դիպլոիդ բջիջ

2․Մեյոզի ո՞ր փուլում է տեղի ունենում  կռոսինգովը, որը ապահովում է ժառանգական տարբերակվածություն։
ա) Պրոֆազ I 
բ) Անաֆազ I
գ) Տելոֆազ II
դ) Մետաֆազ II

3․Ի՞նչ է տեղի ունենում Անաֆազ I-ում։
ա) Դուստր քրոմատիդները բաժանվում են
բ) Հոմոլոգ քրոմոսոմները) բաժանվում են 
գ) Թելոֆազում կորիզը կրկին ձևավորվում է
դ) Քրոմոսոմները վերադառնում են դիպլոիդ վիճակի

4․Մեյոզը տեղի է ունենում միայն
ա) Միտոտիկ բջիջներու
բ) Սոմատիկ բջիջներում
գ) Սերմնաբջիջ և ձվաբջիջ առաջացնող բջիջներում 
դ) Բակտերիալ բջիջներում


5․Մեյոզ II-ը ավելի շատ նման է…
ա) Միտոզին 

բ) Պրոֆազ I-ին

գ) Մետաֆազ I-ին


դ) Թելոֆազ I-ին

Задания

  1. Повторение орфограммы ,,Проверяемая безударная гласная в корне слова»

1. Вспомним правило

Если в корне слова есть безударная гласная, и её можно проверить ударением в родственном слове — это проверяемая безударная гласная.
Например:

столы — стол

трава — травка

гора — горы


 2. Вставь пропущенные буквы и подбери проверочные слова

1. Столы, мосты, коты, слоны, моря, болъной. 

2. Зерно, гнездо, перо, ведро, весло, река, сестра. 

3. Земля, пчела, весна, лесник, стрена, зима. 

4. Скала, стена, гора, трава. 

5. Детей, ряды, цветок. крыты. 

6. Полы. несёт, врача, холмы, сосновый, полями. 

7. Кормитъ, большой, стоят, холодный. 

8. Часы, слова, стена, волы, дома, зима. 

9. Скотина, стоит, ковёр, холмы, ледяная. 

10. Грибы, сало, сады, весна, дворе, в лесу. 

11. Ледяная, страна, гнездо, весло, ведро, перо. 

12. Грачи, грибы, цветок, зима, травинка, ряды. 

13. Шаловливый, детей, нести, смешной, столы. 

14. Котёнок, водичка, смола, ходить, телпа. 

15. Доска, стада, грачи, гроза, поля, ножи. 

16. Дерево, пчела, сестра, коса, нога, хитрая лиса. 

17. Слоны, моря, болъной, стоит, сова, кроты. 

18. Дворы, мосты, дома, коты, коза, овца зима. 

19. Города, хлеба, дожди, сова, коза, овца. роса. 

20. Столы, мосты, коты, слоны, моря, большой. 

№ 2. 

1. Дождливый, свистетъ, стлаьной, плесатъ, звонок, плодовитый, скрипетъ, сидеть на стуле. 

2. Пчела, сестра, река, большая, поспевать, стволы, течёт, лежат. 

3. Гребешок, тишина, грибы, стропа, гродской, молодой, писатель, стоял. 

4. Коса, зерно, гнездо, весло, ведро, перо деревья. 

5. Далёкий, начная, тяжелая, следы, степной, голоса, гребешок. 

6. Побежала, облетел, созревает, тропинка, привела, стоит, пищат. 


 3. Найди лишнее слово (в одном ряду ошибка)

  1. гора — горы — горный — гаревый
    • Другое значение, не относится к слову ‘гора’
  2. лес — лесок — лесной — лесник
  3. трава — травы — травинка — травяной
  4. вода — водный — водичка — ведро
    • Ведро не однокоренное со словом ‘вода’
  5. стол — столик — столовый — стал
    • Стал это форма глагола ‘стать’, не связанное со словом ‘стол’

(Объясни, в каком слове допущена ошибка и почему.)


 4. Исправь ошибки (редактирование текста)

Наступило ясное весеннее утро. По небу плывут лёгкие облака,
в воздухе чувствуется свежесть. На поляне распустились первые цветы,
зазеленела трава. Из леса доносится звонкое пение птиц. У реки играют дети.
Они собирают вербы и пускают по воде кораблики из коры. Всё вокруг наполняется жизнью. Природа словно просыпается после долгого сна,
и каждому хочется улыбаться новому дню.

айди и исправь все слова с ошибками в корне. Подбери к ним проверочные слова.


 5. Интерактивный диктант


 

6. Мини-тест (самопроверка)

Отметь, где правильно написано слово:


1.угадать — угодать

2.голова — галава

3. виршина — вершина

4.сматреть -смотреть

Էսսե, Խենթը x Բայազեդ

1877 թ. ռուս-թուրքական պատերազմի ընթացքում Բայազետի պաշարումը դարձավ հայ և ռուս պաշտպանների հերոսության ամենախորհրդանշական դրվագներից։ Դժվար պայմաններում սովի, ցրտի և զինամթերքի բացակայության մեջ, նրանք օրեր շարունակ դիմակայեցին թուրքական ուժերին։ Միակ փրկությունը դրսից օգնություն ստանալն էր, սակայն թուրքերը բռնում էին բոլոր նամակատարներին։ Այս իրավիճակում հայ կամավոր Սամսոն Տեր-Պողոսյանը քրդական հագուստով կարողանում է անցնել թշնամու օղակը և հասնել գեներալ Տեր-Ղուկասովին։ Նրա քաջության շնորհիվ օգնությունը ժամանակին է հասնում, և Բայազետը փրկվում է։ Նույն հերոսական դրվագը գեղարվեստական ուժով ներկայացված է նաև Րաֆֆու Խենթ-ում։ Վեպում պաշարվածները հուսահատ վիճակում են։ Երբ նախագահը խնդրում է գտնել կամավոր, ամբողջ ամբոխը լռում է, քանի որ առաջացած վտանգը հավասար է մահվան։ Այդ լռության մեջ մեկ ձայն է հնչում ‘Ես’։ Դա երիտասարդ Վարդանն է, ով ընդունում է նամակը և գնում մահվան ճանապարհին։ Վարդանի կերպարը խորհրդանշում է այն գաղափարը, որ հերոսությունը ծնվում է պատասխանատվությունից, եթե նա չգնա, բերդը կկործանվի։ Այդպես գեղարվեստական Վարդանն ու պատմական Սամսոն Տեր-Պողոսյանը դառնում են միմյանց լրացնող կերպարներ մեկի միջոցով տեսնում ենք փաստը, մյուսի միջոցով այդ քայլի հոգեբանական խորությունը։ Այս ամբողջ պատմությունը ցույց է տալիս, որ երբեմն մեկ մարդու քաջությունն է դառնում ողջ ժողովրդի փրկության բանալին։ Բայազետը պահպանվեց ոչ միայն զենքով, այլ նաև անհատի ոգով, որը մթության մեջ կարողանում է դառնալ լույս ու հույս։

Նոյեմբեր ամսվա ամփոփում — Պատմություն

Հայոց եկեղեցին հանրապետության փուլում։ Սոցիալ-տնտեսական դրությունը

Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:

Հայոց եկեղեցին հանրապետության փուլում/ էջ 54 պատմել/

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ուրվագծի՛ր եկեղեցու գործունեությունը ՀՀ գոյության
շրջանում:


Քաղաքացիների մասնակցությունը ՀՀ կառավարման գործընթացներին նշանակում է, որ յուրաքանչյուր քաղաքացի ունի իրավունք և հնարավորություն մասնակցելու երկրի քաղաքական, հասարակական և տնտեսական որոշումների կայացմանը։ Սա կարող է լինել ընտրությունների, հանրաքվեների, հասարակական նախաձեռնությունների, քննարկումների և այլ ձևերի միջոցով։


բ. Բացատրի՛ր։ Որպես առանձին կառույց՝ եկեղեցու և պետության միջև
ի՞նչ խնդիրներ էին առաջացել


Ներկայացուցչական ժողովրդավարություն – Երբ քաղաքացիները ընտրում են իրենց ներկայացուցիչներին, և այդ ընտրված մարդիկ են կայացնում որոշումները պետության կամ համայնքի անունից։


գ. Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ քաղաքական, կրոնական և կրթամշակութային խնդիրների էր անդրադառնում դաշնագրի նախագիծը


Նախագիծը պահանջում էր Էջմիածնի և եկեղեցական տարածքների քաղաքական ինքնավարություն և սեփական վարչական մարմիններ։ Կրոնական առումով այն ցանկանում էր, որ եկեղեցին ունենա անկախություն իր ներքին գործերում՝ առանց պետական վերահսկողության։ Կրթամշակութային հատվածում նշվում էր հոգևոր կրթության վերահսկումը, ճեմարանի գործունեության վերականգնումը և եկեղեցու դերակատարումը ազգային մշակութային կյանքում։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Գնահատի՛ր: Ի՞նչ դեր է կատարել եկեղեցին ՀՀ ներքին կյանքում:

Սոցիալ-տնտեսական դրությունը/էջ 55-56-ը պատմել/

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր


Հ. Քաջազնունի-եղել է ՀՀ-ի վարչապետ
Ամերկոմ-Ամերկոմը ամերիկյան կոմիտե էր, որի օգնությամբ հայ որբերի մեծ մասը գտնվում էին խնամքի տակ։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Նկարագրի՛ր ՀՀ սոցիալ-տնտեսական աղետալի վիճակը և կառավարության ձեռնարկած քայլերն այդ ուղղությամբ:


Ընթացիկ կյանքի մեջ մասնակցել համայնքի գործերին նշանակում է ակտիվ լինել այն ամենում, ինչ վերաբերում է համայնքին․ մասնակցել քննարկումների, կամավորություն անել, հանդես գալ նախաձեռնություններով, օգնել խնդիրների լուծմանը և զգալ, որ դու պատասխանատու ես այն միջավայրի համար, որտեղ ապրում ես։


բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ գործոններով էր պայմանավորված ՀՀ սոցիալ-տնտեսական ծանր կացությունը: Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ ամերիկ­յան օգնությունը ՀՀ սոցիալ-տնտեսական կյանքում:


Հիմնական գործոնները ուրիշ երկների կողմից ճնշումներ և այն, որ Հայաստանը նոր էր անկախացել, այսինքն բոլորը անփորձ էին, չգիտեին ինչ անեին։ Ամերիկայի սննդի պաշարի տալը և Ամերկոմի կողմից որբերի խնամքը շատ կարևոր էին հայերի համար, քանի որ նրանք օգնեցին լուծել ամենամեծ խնդիրները՝ սովն ու որբերը։

Հանրապետության  հասարակական-քաղաքական կյանքը: Բոլշևիկների պետական հեղաշրջման փորձը: Թուրք-թաթարների ապակայունացնող դերի հաղթահարումը

Հանրապետության  հասարակական-քաղաքական կյանքը: Բոլշևիկների պետական հեղաշրջման փորձը: Թուրք-թաթարների ապակայունացնող դերի հաղթահարումը/ պատմել էջ 52-53/

Պատասխանել հարցերին

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր

ՀՅԴ — ամենազբաղված կուսակցությունը, ղեկավարում էր Հայաստանը։
ՀԺԿ — ազատական կուսակցություն, փորձում էր նույնպես իշխանություն ստանալ։
Պողոս Նուբար — արևմտահայ գործիչ, ազդում էր Ռամկավարների վրա։
Բոլշևիկ — դեմ էին անկախ Հայաստանին, ուզում էին միացնել Ռուսաստանին։
Մենշևիկ — սոցիալ-դեմոկրատ կուսակցություն, թույլ ազդեցություն Հայաստանում։
Արմենկոմ — հայ բոլշևիկների ղեկավար մարմինը, ծրագիր էր իշխանություն վերցնել։
Խռովություն — ապստամբություն կամ անկարգություն երկրում։
Սեպուհ — զորավար, ճնշեց բոլշևիկների խռովությունը, պաշտպանեց երկիրը։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Մատնանշի՛ր, թե ՀՀ-ում գործող կուսակցություններից որոնք էին պաշտպանում անկախ պետականության գաղափարը, իսկ եղածներից ո՞րն էր հատկապես բռնել կտրուկ հակապետական դիրք և ձգտում էր ամեն կերպ Հայաստանը կրկին կցել Ռուսաստանին: Ի՞նչ ընթացք ունեցան թաթարական և բոլշևիկ­յան խռովությունները:


Հայաստանում անկախ պետականությունը պաշտպանող կուսակցություններ էին ՀՅԴ-ն և ՀԺԿ-ն, որոնք ուզում էին, որ երկիրը լինի ազատ ու անվտանգ։ Բոլշևիկները, ընդհակառակը, ցանկանում էին Հայաստանը դարձնել Ռուսաստանի մաս և դեմ էին անկախությանը։ 1920 թ. մայիսին բոլշևիկները փորձեցին հեղաշրջում անել, բայց Սեպուհի գլխավորած զորքերը ճնշեցին խռովությունը։ Թաթարական խռովությունները, որոնք տեղի ունեին Նախիջևան, Զանգեզուր, Կարս և Սուրմալու շրջաններում, նույնպես մարվեցին կառավարության վճռական քայլերի շնորհիվ, և նրանց ազգային ու կրոնական իրավունքները պահպանվեցին։


բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված ՀՅԴ առաջատար դիրքը ՀՀ հասարակական-քաղաքական կյանքում:


ՀՅԴ-ն առաջատար դիրքում էր, որովհետև կուսակցությունը շատ կազմակերպված էր, մեծ աջակցություն ուներ ժողովրդի շրջանում և գիտեր, թե ինչպես կառավարել երկիրը և պաշտպանել Հայաստանի անկախությունը։


գ. Վերլուծի՛ր։ Ովքե՞ր էին կովկասյան թաթարները և ի՛նչ նպատակներ էին հետապնդում Հայաստանում։


Կովկասյան թաթարները, հիմնականում ադրբեջանցիներ, ապրում էին Հայաստանի որոշ շրջաններում և չէին ցանկանում տեսնել անկախ Հայաստանի ստեղծումը։ Նրանք Ադրբեջանի աջակցությամբ խռովություններ էին կազմակերպում, փակվում էին կարևոր ճանապարհները և փորձում էին ներսից թուլացնել պետությունը։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ի՞նչ դեր ունեին Թուրքիան և Ադրբեջանը թաթարական խռովությունների կազմակերպման գործում:


Թաթարական խռովությունների կազմակերպման գործում մեծ դեր ունեցան Թուրքիան և Ադրբեջանը։ Ադրբեջանը ֆինանսական աջակցություն էր տալիս թաթարներին, իսկ Թուրքիան և տեղում թողնված սպաները նրանց ուղղորդում էին՝ Հայաստանում անկարգություններ անել, փակել ճանապարհները և թուլացնել հայկական պետությունը։


2. Ընդհանրացո՛ւ։ Թվարկի՛ր և պարզաբանի՛ր ՀՀ հասարակական-քաղաքական կյանքի հիմնական մարտահրավերներն ու սպառնալիքները:


ՀՀ հասարակական-քաղաքական կյանքի հիմնական մարտահրավերներն ու սպառնալիքները էին՝ Բոլշևիկների ճնշումը, որոնք փորձում էին Հայաստանին միացնել Խորհրդային Ռուսաստանին, Թաթարական խռովությունները, որոնք խանգարում էին երկրի անվտանգությանը, Տարբեր քաղաքական ուժերի անհավասար զարգացումը, երբ ՀՅԴ-ն ուժեղ էր, իսկ մյուսները՝ թույլ կամ ազդեցության տակ։


3. Գնահատի՛ր: Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ 1920 թ. մայիսին բոլշևիկների կազմակերպած պետական հեղաշրջման փորձը ՀՀ հասարակական-քաղաքական կյանքում:


1920 թ. մայիսին բոլշևիկների կազմակերպած պետական հեղաշրջման փորձը ցույց տվեց, որ Հայաստանի անկախությունը վտանգի տակ է։ Չնայած խռովությունը ճնշվեց Սեպուհի գլխավորած զորքերի կողմից, այն բացասական ազդեցություն թողեց հասարակության վրա և ստիպեց կառավարությանը ավելի ուժեղ պաշտպանել պետությունը, բարելավել անվտանգության միջոցները և միավորվել արտաքին ու ներքին վտանգների դեմ։

Создайте подобный сайт на WordPress.com
Начало работы